కేరళ హైకోర్టు తాజాగా ఇచ్చిన తీర్పు దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది. ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం ప్రకారం పురుషులు ఒకటి కంటే ఎక్కువ వివాహాలు చేసుకోవచ్చు అనే నిబంధన ఉన్నప్పటికీ, ఈ తీర్పు ఒక కొత్త మార్గాన్నిచూపించింది.
“రెండో పెళ్లి చేసుకునే ముందు మొదటి భార్యకు సమాచారం ఇవ్వడం మరియు ఆమె అభిప్రాయం తీసుకోవడం తప్పనిసరి.”
ఈ తీర్పు కేవలం ముస్లింలకే కాకుండా, దేశవ్యాప్తంగా మహిళా హక్కుల పరిరక్షణకు చట్టబద్ధ బలం ఇస్తుంది.
ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం & రెండో వివాహం అనుమతులు
ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టం ప్రకారం పురుషుడు నాలుగు వివాహాలు చేసుకోవచ్చు, కానీ ప్రతి వివాహం న్యాయపరమైన మరియు నైతిక ప్రమాణాలను పాటించాలి.
ఖురాన్ కూడా వివాహంలో న్యాయం, సమానత్వం, మరియు బాధ్యతను ముఖ్యంగా ప్రస్తావిస్తుంది. కానీ ఈ కేసులో, రెండో వివాహం సమయంలో తొలి భార్యకు సమాచారం ఇవ్వకుండా రిజిస్ట్రేషన్ చేయాలని ప్రయత్నించడం న్యాయ విరుద్ధమని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
కేరళ హైకోర్టు ఎందుకు జోక్యం చేసుకుంది
2008లో ప్రవేశపెట్టిన Kerala Registration of Marriages (Common) Rules ప్రకారం, ప్రతి వివాహం రిజిస్ట్రేషన్ సమయంలో ముందున్న వివాహ స్థితి వివరాలు తప్పనిసరిగా ఇవ్వాలి.
ఇక్కడ పిటిషనర్ రెండో వివాహాన్ని రిజిస్టర్ చేయమని రిజిస్ట్రార్ను సంప్రదించినప్పటికీ, మొదటి భార్యకు సమాచారం ఇవ్వలేదు. అందువల్ల రిజిస్ట్రార్ అభ్యర్థనను తిరస్కరించాడు, దీనిపై పిటిషన్ హైకోర్టుకు వెళ్లింది.
కేసు వివరాలు – పిటిషనర్ ఎవరు?
పిటిషనర్ ఒక ముస్లిం వ్యక్తి. అతను తన తొలి భార్యతో వివాహబద్ధంగా జీవిస్తూ ఇద్దరు పిల్లలకు తండ్రి. తర్వాత మరో మహిళను వివాహం చేసుకున్నాడు, ఆమె కూడా ఇద్దరు పిల్లలు ఉన్నారు. ఈ రెండో వివాహాన్ని చట్టబద్ధంగా నమోదు చేయించాలనే ప్రయత్నమే ఈ కేసుకు కారణమైంది.
కోర్టు తీర్పు విశ్లేషణ
“మత చట్టం అనుమతించినా, రాజ్యాంగ హక్కులను ఉల్లంఘించే విధంగా రిజిస్ట్రేషన్ చేయరాదు.”
దీని అర్థం ఏమిటంటే, రెండో వివాహం చేయడం కేవలం మతపరమైన హక్కు కాదు — అది సామాజిక బాధ్యత కూడా. మొదటి భార్య హక్కులను పరిగణనలోకి తీసుకోకపోతే, ఆ వివాహం చట్టబద్ధం కాదని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
2008 రూల్స్లోని రూల్ 9 ప్రాముఖ్యత
Rule 9 ప్రకారం, వివాహ రిజిస్ట్రేషన్ దరఖాస్తులో ముందున్న వివాహ స్థితిని ప్రకటించకపోతే, రిజిస్ట్రేషన్ రద్దవుతుంది.
ఇకపై ముస్లిం పురుషులు రెండో వివాహం చేసుకునే ముందు తమ తొలి భార్యకు నోటీసు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. ఆమె అభిప్రాయం లేకుండా రిజిస్ట్రేషన్ జరగదు.
రాజ్యాంగ హక్కుల దృష్టిలో ఈ తీర్పు
కోర్టు ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వం) మరియు ఆర్టికల్ 15 (వివక్ష వ్యతిరేకత)లను స్పష్టంగా ప్రస్తావించింది.
తొలి భార్యకు సమాచారం ఇవ్వకపోవడం ఆమెకు ఉన్న సమాన హక్కులను ఉల్లంఘించడం అవుతుంది. కాబట్టి రిజిస్ట్రేషన్ అనేది కేవలం మత చట్టం కాకుండా, రాజ్యాంగ పరిధిలో జరిగే ప్రభుత్వం చర్యగా పరిగణించబడుతుంది.
మత చట్టం Vs రాజ్యాంగ న్యాయం
మత చట్టం అనుమతించినప్పటికీ, అది రాజ్యాంగానికి విరుద్ధంగా ఉండకూడదు.
కోర్టు అభిప్రాయం ప్రకారం — “మతం వ్యక్తిగత జీవన విధానం, కానీ చట్టం సమాజానికి సమాన న్యాయం ఇవ్వాలి.”
అందుకే మొదటి భార్య హక్కులను పక్కన పెట్టి రెండో వివాహం చేయడం రాజ్యాంగ విరుద్ధం.
తీర్పు ప్రభావం మరియు భవిష్యత్ మార్గదర్శకాలు
ఈ తీర్పుతో:
- ముస్లిం పురుషులు రెండో వివాహం చేసుకునే ముందు తొలి భార్యకు సమాచారం ఇవ్వకపోతే రిజిస్ట్రేషన్ జరగదు.
- రిజిస్ట్రార్కు కూడా స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు లభించాయి — తొలి భార్య అభిప్రాయం తీసుకున్న తర్వాతే వివాహం నమోదు చేయాలి.
- ఇది ఇతర రాష్ట్రాలకు కూడా న్యాయపరమైన మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుంది.
న్యాయపరమైన మరియు సామాజిక సందేశం
కేరళ హైకోర్టు ఈ తీర్పుతో ఒక గట్టి సందేశం ఇచ్చింది:
“మత చట్టం, రాజ్యాంగం కంటే ఏక్కువ ఏమి కాదు.”
ఇది మహిళా హక్కుల పరిరక్షణ, సమానత్వం మరియు న్యాయ గౌరవానికి దారితీసే తీర్పుగా నిలిచింది.
FAQs – తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
Q1. ఈ తీర్పు ముస్లింలకే వర్తిస్తుందా?
అవును, ప్రస్తుతానికి ఇది ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్ట పరిధిలోని కేసు అయినప్పటికీ, ఇతర మతాల్లో కూడా న్యాయ సూత్రంగా ఉపయోగించవచ్చు.
Q2. తొలి భార్య అనుమతి లేకుండా రెండో వివాహం చెల్లుతుందా?
మతపరంగా ఉండొచ్చు కానీ రిజిస్ట్రేషన్ కోసం చట్టపరంగా చెల్లదు.
Q3. ఈ తీర్పు తర్వాత రిజిస్ట్రార్ ఏం చేయాలి?
మొదటి భార్యకు నోటీసు పంపి, ఆమె అభిప్రాయం తీసుకున్న తర్వాత మాత్రమే రిజిస్ట్రేషన్ చేయాలి.
Q4. ఈ తీర్పు మహిళలకు ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
ఇది మహిళా హక్కులను రక్షిస్తుంది, ముఖ్యంగా తొలి భార్య హక్కుల పరిరక్షణలో.
Q5. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్స్ ఈ తీర్పుతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి?
ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వం) మరియు ఆర్టికల్ 15 (వివక్ష లేకపోవడం).
Q6. ఈ తీర్పు ఇతర రాష్ట్రాల్లో అమలవుతుందా?
నేరుగా కాదు, కానీ మార్గదర్శకంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
ముగింపు – మత చట్టం కంటే రాజ్యాంగం పై స్థాయిలో
కేరళ హైకోర్టు తీర్పు భారత రాజ్యాంగం ప్రాధాన్యతను మరలా రుజువు చేసింది.
మత చట్టం ఒక వ్యక్తి నమ్మకం కాగా, రాజ్యాంగం దేశానికి న్యాయం, సమానత్వం, హక్కులు అందించే మూల సూత్రం.
మొదటి భార్య హక్కులు రక్షించడమే ఈ తీర్పు యొక్క అసలు స్ఫూర్తి.
“మతం మనిషిని బంధించవచ్చు, కానీ న్యాయం మనిషిని రక్షిస్తుంది.”
మత చట్టాలు రాజ్యాంగం కంటే ఏక్కువ ఏమి కావ్.
మొదటి భార్య హక్కులు రక్షించడమే న్యాయానికి గౌరవం.